indische-rijsttafel-kleiner

Nederlandse gerechten en tradities als cultureel erfgoed

Eerder verscheen overal in de media het bericht dat het Brabants worstenbroodje aan de werelderfgoedlijst wordt toegevoegd. Maar wat houdt zo’n lijst in? En worden gerechten en tradities ook als ‘erfgoed’ gezien? Ik zocht het voor je uit.

Werelderfgoedlijst van UNESCO

Volgens Martijn van Eck van de Nationale UNESCO Commissie is de werelderfgoedlijst van UNESCO bedoeld om uitzonderlijke monumenten en natuurgebieden te beschermen. Er is ook een immateriële erfgoedlijst van UNESCO, die bedoeld is voor gebruiken, tradities en ambachten. Gerechten staan niet op deze lijst. Nederlandse gerechten en tradities staan wel op de Nationale Inventarislijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van Nederland, waar onder andere het Brabants worstenbroodje onlangs aan toegevoegd is. Deze Nationale Inventarislijst heeft alleen niet direct iets met UNESCO te maken.

“Pas als een erfgoed internationaal is genomineerd kan het op de door UNESCO-      erkende Immateriële Erfgoedlijst terechtkomen.”

Martijn van Eck, Nationale UNESCO Commissie

Gerechten en tradities op de Nationale Inventarislijst

Brabants worstenbroodje

Het Brabants worstenbroodje: wie kent ‘m niet? Het warme broodje met worst werd weer hip nadat ‘Stylist van het Zuiden’ Roy Donders in zijn realitytelevisieprogramma ze vaak kocht bij zijn favoriete bakker. Worstenbroodjes ontstonden door praktische redenen, want het vlees bleef langer goed als het in deeg gebakken werd. In het begin van de twintigste eeuw aten mensen worstenbroodjes als lekkernij wanneer zij van de kerk terugkwamen met kerstmis. Tegenwoordig wordt het nog steeds gegeten bij speciale gelegenheden, zoals kerstnacht of carnaval.

worstenbroodjes

Bron: Instagram

Ook wij wisten toen niet dat het Brabants worstenbroodje geen werelderfgoed is, maar lekker was ‘ie wel! 😉

Tielse kermiskoek

bakkerij-van-ooijen-kermiskoek

Bron: Bakkerij G. van Ooijen

De Tielse kermiskoek is een ambachtelijk gemaakte ontbijtkoek met een heerlijke kruidensmaak. Er bestaan allerlei varianten met kandij en gember. Ook kun je de koeken krijgen met een tekst erop, zoals ‘voor mijn lief’. Volgens de traditie koop je de koek op de kermis niet voor jezelf, maar om aan iemand te geven. De inwoners van Tiel en omgeving kijken er nog steeds elk jaar weer naar uit om elkaar een kermiskoek te kunnen geven. Zij kopen de koek bij Bakkerij G. van Ooijen.

Indische rijsttafel

indische-rijsttafel-kleiner

Bron: Shutterstock

Een Indische rijsttafel bestaat uit rijst met een aantal vlees-, vis- en groentegerechten, met bijpassende bijgerechten. De rijsttafel wordt vaak gegeten bij speciale gelegenheden en kan bestaan uit zeven tot zelfs vijfentwintig gerechten of meer. Je hebt dan ook genoeg keuze! De smaken moeten alleen wel goed op elkaar afgestemd zijn, wat een hele kunst is met zoveel gerechten. De recepten voor de rijsttafel zijn meestal familierecepten uit het voormalig Nederlands-Indië, die doorgegeven zijn door oma, tante of kokkie.

Voorbeelden van Indische gerechten zijn nasi poetih, nasi goreng, sateh ajam, rendang daging, sajoer lodeh, sambal goreng boentjies, ikan terih, kroepoek, atjar ketimun en seroendeng. 

Sinterklaasfeest

sinterklaas-chcoladeletter

Bron: Shutterstock

Natuurlijk hoort het sinterklaasfeest als belangrijke nationale traditie ook in dit lijstje. Het is een feest voor iedereen, maar voor kinderen is het extra spannend. Want wat krijgen ze dit jaar weer van de goedheiligman? En zijn ze het afgelopen jaar wel lief geweest? Bij het sinterklaasfeest hoort de intocht, het zetten van je schoen voor chocolade en snoepgoed, het zingen van sinterklaasliedjes en als klap op de vuurpijl: pakjesavond, waarop je eindelijk al je cadeautjes kunt uitpakken.

Koningsdag

koningsdag-2015-2-kleiner

Bron: Facebook

Net als het sinterklaasfeest, is Koningsdag ook een belangrijke dag voor ons als Nederlands volk. Op deze dag vieren we de verjaardag van koning Willem-Alexander. Er zijn allerlei activiteiten te doen in steden en dorpen voor jong en oud. Iedereen kleedt zich oranje of rood-wit-blauw en op sommige plaatsen zijn huizen versierd. Ook zijn er koningsmarkten waarop je voor een zacht prijsje spullen kunt (ver)kopen. We eten traditioneel oranje tompoezen en drinken oranjebitter.

Gronings Ontzet

Op 28 augustus wordt elk jaar het Gronings Ontzet gevierd. In het rampjaar van 1672 werd Nederland van verschillende kanten aangevallen. Hierbij werd de stad Groningen belegerd door de troepen van de bisschop van Münster: Bernhard von Galen. Hij werd ook wel ‘Bommen Berend’ genoemd. De bisschop gaf – na een maand van belegering – op 28 augustus zijn troepen de opdracht zich terug te trekken. Dit Gronings Ontzet wordt sindsdien ieder jaar gevierd met een feest voor alle bewoners van Groningen.

zuurkool-gehaktbal

Bron: No Tabula Rasa

Er zou – voordat Bernhard von Galen de belegering van de stad staakte – een kanonskogel op zijn bord gevallen zijn. Dit was de laatste druppel om het beleg te staken en zich terug te trekken. Hierdoor wordt op het Gronings Ontzet ‘de Groote Maaltijd’ gegeten: zuurkool. Het favoriete gerecht van Bommen Berend kun je tijdens het feest bij restaurants eten met een grote gehaktbal erbij, als symbool voor de bom uit het Groningse kamp.

Sint-Maartenviering in Utrecht

sint-maartenviering-utrecht

Bron: Immaterieel Erfgoed

‘Sinte, sinte, Maarten …’ Weet je het nog: als klein kindje met je ouders en vriendjes en een zelfgemaakte lampion langs de deuren zingen voor snoep, fruit of wat geld voor een goed doel. Op 11 november wordt jaarlijks traditioneel Sint-Maarten gevierd. Het gedachtegoed van Sint-Maarten (‘samen delen’) wordt vooral in ere gehouden in Utrecht, waarvoor er diverse activiteiten worden georganiseerd.

Wecken in Roden

weckpot-aardbei

Bron: Delicious Magazine

Wecken is een manier om voedsel te conserveren. Als je groenten, fruit, vis, vlees, brood of cake (of een combinatie daarvan) verhit in een speciale glazen pot, is het voedsel jarenlang houdbaar. Een traditie met een rijke geschiedenis die is ontstaan in Nederland, en die zeker in ere moet worden gehouden.

De Landskeuken in Roden is een soort museaal kenniscentrum dat gespecialiseerd is in de wecktraditie. Hier wordt – in samenwerking met Landgoed Havezate Mensinge – kennis verzameld en doorgegeven.

Brielse Maskerade

brielse-maskerade

Bron: Brielsche Courant

Op de avond van 5 december, sinterklaasavond, vindt de Brielse Maskerade plaats: een verkleedfeest in Brielle. Volwassenen en een aantal kinderen gaan verkleed en gemaskerd de straat op. Bij het bordes van het museum op de Markt is Sinterklaas, die de verklede mensen vragen stelt. De meest origineel verklede personen kunnen een prijs winnen die bepaald wordt door een jury. Verder worden er sinterklaasliedjes gespeeld en is er koek en zopie voor iedereen.

Gek op Nederlands eten? Dan vind je dit artikel vast ook leuk: 

Typisch Nederlands eten: gerechten en eetwedstrijden

Aukeline author

In Flevoland liggen mijn wortels, maar Utrecht heeft mijn hart gestolen. Verder is gezond én lekker eten voor mij de ultieme combinatie en houd ik van sushi, sporten, winkelen en schrijven. Als ik vakantie heb, lig ik het liefst te relaxen in een tropisch oord.

Comments