Ga direct naar:
Close

Keukens

Type gerechten

Menu
Zoeken

Pepernoten

Pepernoten
Pepernoten

Pepernoten

Pepernoten zijn Hollands sinterklaassnoepgoed: het zijn of zachte brokken taaitaai-achtige koek met anijs, of knapperige halve bolletjes met speculaaskruiden (die van oorsprong kruidnoten heten). De geschiedenis van het sinterklaasfeest, inclusief pepernoten en ander zoet lekkers, gaat terug tot in de middeleeuwen.

Wat zijn pepernoten?

Zeg pepernoten en de gemiddelde Nederlander krijgt gezellig nostalgische gevoelens. Pepernoten betekenen sinterklaas, je schoen zetten, hard liedjes zingen bij de open haard, warme chocolademelk en winters weer. De koekjesachtige snack wordt uitsluitend in de sinterklaastijd (van oktober tot begin december) gegeten.

De benaming pepernoten wordt door de meeste mensen voor twee verschillende sinterklaassnacks gebruikt. Enerzijds voor ‘echte’ pepernoten, zachte brokken taaitaai-achtige koek van roggemeel en anijs. Anderzijds voor de knapperige halve bolletjes met speculaaskruiden, die van oorsprong kruidnoten heten.

De Van Dale heeft zich inmiddels aangepast aan het volk en beaamt dat een pepernoot een ‘dobbelsteentje van peperkoek of half bolletje van speculaas’ is. Hoewel de originele pepernoten wel degelijk gebakken en gegeten worden, is het de kruidnoot die bij de meeste grote en kleine sinterklaasvierders favoriet is.

De geschiedenis van het sinterklaasfeest, inclusief zoet lekkers, gaat terug tot in de middeleeuwen. Nederland was altijd al een koeklievend land en taaitaai was een van de eerste sinterklaaslekkernijen. Op een gegeven moment ging men kleine brokjes taaitaai eten: pepernoten dus. Wanneer precies is moeilijk terug te halen, maar ze staan wel al in 1668 afgebeeld op een schilderij, Het sint-nicolaasfeest van Jan Steen. Daarop zien we meteen dat sinterklaas destijds werd gevierd met speculaas, wafels, appels en walnoten. En dat stoute kinderen een roe in hun schoen kregen. Taaitaai was de voorganger van speculaas en dus van de knapperige kruidnoot. Maar ook die wordt inmiddels alweer eeuwenlang rondgestrooid op sinterklaasavond.

Wist je dat...

Vroeger was men dol op peper – het werd zo veel gebruikt dat het woord een verzamelnaam werd voor allerlei specerijen. De Taal- en Letterbode uit 1872 legt uit dat ‘peper ook daar werd gezegd, waar men een andere kruiderij bedoelde’. Vandaar dat we pepernoten en kruidnoten nog altijd door elkaar halen, net als peperkoek en kruidkoek trouwens. Ook pepermunt komt zo aan zijn opmerkelijke naam.

Bereiding

Kruidnoten maak je van een koekjesdeeg van bloem, boter, bruine basterdsuiker en melk. Het deeg wordt gekruid met een flinke hoeveelheid speculaaskruiden – dit kruidenmengsel bevat doorgaans specerijen als kaneel, foelie, kardemom, gember en kruidnagel. Van het deeg worden gelijkmatige ‘nootjes’ gerold die in de oven donkerbruin worden gebakken. De laatste jaren blijft het daar niet bij – vaak worden de kruidnootjes ook nog in gesmolten chocolade gedoopt of met cacaopoeder bestoven.

How to eat

Volgens de sinterklaastraditie worden pepernoten door Piet in het rondgestrooid. Je eet ze dus van de grond.

Erbij

Taaitaai, speculaas, banketletters, schuimpjes, borstplaat, marsepein – aan zoetigheid geen gebrek tijdens sinterklaasavond. Zet ze allemaal tegelijk op tafel en val aan.

Probeer ook eens

Duitse Lebkuchen heeft wel wat weg van onze zachte pepernoten; Engelse ginger snaps lijkt qua smaak en knapperigheid juist weer op kruidnoten.

Ontdek ook deze gerechten

Wie bezorgt Pepernoten bij jou in de buurt?

Voer je postcode in