Ga direct naar:
Close

Keukens

Type gerechten

Menu
Zoeken

Patat / friet

Patat / friet
Patat / friet

Patat / friet

Patat, ook wel friet genoemd, is een Nederlands snackbargerecht bestaande uit dubbel gefrituurde aardappelstaafjes die worden bestrooid met zout en gegeten vanuit een puntzak of een plastic bakje. Meestal komt er een fikse klodder mayonaise of een combi van verschillende sauzen bovenop.

Wat is patat / friet?

Patat, ook wel friet genoemd, is een Nederlands snackbargerecht bestaande uit dubbel gefrituurde aardappelstaafjes, bestrooid met zout en gegeten vanuit een puntzak of een plastic bakje. Meestal gaat er op zijn minst een fikse klodder mayonaise overheen – er zijn vele andere sauzen en toevoegingen in omloop en de mogelijkheden zijn eindeloos.

De hele wereld is dol op patat. De Engelsen serveren ze dikgesneden en met gefrituurde vis (fish and chips); de Duitsers eten pommes, de Belgen kledderen er zure mayo bovenop en de Amerikanen noemen hun extra dunne staafjes French fries. In de Canadese stad Quebec eet men poutine: patat bedekt met een soort hüttenkäse en jus.

De twee gangbare Nederlandse namen voor het gerecht, patat in het noorden van het land en friet in het zuiden, zijn beide afgeleid van de Belgische benaming patates frites. De Belgen geloven dat zij het gerecht hebben bedacht. Op een dag in 1680 bevroor de rivier in de stad Namen. Men kon niet vissen en besloot in plaats van vis aardappels te frituren. Dit verhaal kan, helaas voor de Belgen, niet waar zijn: er waren in de zeventiende eeuw nog helemaal geen aardappels verkrijgbaar.

Ook de Fransen strijden om de eer. Pommes frites zouden eind achttiende eeuw voor het eerst zijn verkocht vanuit handkarren (de foodtrucks van weleer) op de Pont-Neuf in Parijs. Klinkt aannemelijk, maar of de Fransen daarmee echt de eersten waren, weet niemand. Wat we wel zeker weten is dat het de Belgen waren die als eerste een recept voor dubbel gefrituurde frieten opschreven, in de vroege twintigste eeuw.

Wat ook vaststaat: Zuid-Nederland maakte eind negentiende eeuw kennis met patat, verkocht door een gebakkraam op de Bredase kermis. In 1882 kon je bij Café Restaurant Beel in Venlo voor 60 cent biefstuk met patates frites bestellen, en in de jaren 1930 waaiden de eerste frietkramen vanuit België over naar Noord-Brabant. Daarna verspreidde het gerecht zich snel over het hele land en na de oorlog doken overal friettenten op.

Bereiding

Voor de beste patatten worden aardappels met de hand tot staafjes gesneden – klassieke Nederlandse friet heeft een dikte van 10 mm. Ze worden voorgebakken in frietvet op 140 °C, om ze te garen. De uitgelekte, afgekoelde patatten worden dan nogmaals op 180 °C gebakken tot ze goudbruin en knapperig zijn.

How to eat

Wij Nederlanders eten patat als hoofdgerecht, al dan niet met een andere gefrituurde (vlees)snack erbij, of als tussendoortje. In restaurants wordt patat meestal als bijgerecht geserveerd.

Erbij

Bij friet hoort saus en bijna elke friet-sauscombi heeft een eigen naam. Het eenvoudigst zijn een frietje met (mayo), frietje pinda (pindasaus) en frietje speciaal (mayo, currysaus en rauwe uisnippers). Andere creaties zijn onder andere:

  • flip – met mayo en pindasaus
  • ziekenhuis – met pindasaus, ketchup en rauwe uisnippers
  • super(tje) / duikboot / waterfiets – met een of twee frikandellen
  • stoof / zoervleesj – met stoofvlees/hachee/zuurvlees

Probeer ook eens

Ben je een aardappeleter? Dan passen gerechten als Amerikaanse hash browns en Italiaanse gnocchi helemaal in je straatje.

Ontdek ook deze gerechten

Wie bezorgt Patat / friet bij jou in de buurt?

Voer je postcode in